Modernizm: Paris ve Berlin

1920’li yılların Batı’ya yönelik eğitim ortamında, Maarif Vekaleti’nin başarılı öğrencilerin yurtdışında tecrübe kazanmalarını sağlama girişimi kapsamında, Nazimi de 1927-1928 döneminde, Güzel Sanatlar Akademisi’nin düzenlediği ilk […]

Bir Türk “Kâğıt Mimarı” olarak Nazimî Yaver Yenal

Yenal’ın çizimlerinde olduğu gibi, inşa edilmemiş, dahası inşa edilmek üzere tasarlanmamış, uygulama hedefinden bağlarını tamamen koparan bir mimarlık anlayışı “kâğıt mimarlığı” niteliğine bürünür. Çizimleri, mimarlığın […]

“Elem Tere Fiş…”

Vefkli Yelek, 19. yüzyılın başı, patiska.

Vefkli Yelek, 19. yüzyılın başı, patiska.

Ekrem Hakkı Ayverdi’nin eşsiz koleksiyonu Ekrem Hakkı Ayverdi (1899 – 1984): Mimarlık Tarihçisi, Restoratör, Koleksiyoner sergisi kapsamında İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nde. Blog’da bu sefer de koleksiyonda yer alan muskalara, tılsımlara, hilye-i-şeriflere göz atıyoruz…

Bütün Doğu toplumlarında olduğu gibi, Osmanlı’da da, evrende var olduğuna inanılan olumsuz güçlerden ve insanların “kem nazarlarından” çok korkulmuş, bunlardan korunmak için Allah’ın, peygamberlerin, meleklerin isimleriyle veya bunların harflere tekabül eden rakamlarla (ebcetle) ifade edildiği “vefkler” ile donatılmış levhalarla muska kalıplarının yanı sıra, üzerinde bunların yazılı olduğu  “tılsımlı” gömlekler ve mendiller imal edilmiştir.

AYV_8774

Mühür, 19. yüzyılın sonu – 20. yüzyılın başı, pirinç.

Bardak, 19. yüzyıl, pişmiş toprak.

Bardak, 19. yüzyıl, pişmiş toprak.

Ayrıca 17. yüzyılda ünlü hattat Hafız Osman’ın (ö.1698) icat ettiği, Hz. Muhammed’in eşkâlini tasvir eden ve  “hilye-i şerif” ya da “hilye-i saadet” olarak anılan hat levhaları da, her türlü kötülüğe, özellikle İstanbul’da yangına karşı koruyucu olarak kabul edildiğinden evlerin duvarlarında ve saçaklarında yer almıştır. İslâm Peygamberi’nin “soyut portresi” olarak değerlendirilebileceğimiz bu levhalar dönemin zevkine göre değişen üsluplarda tezhiplerle süslenmiştir.

Hilye-i Şerif, Abdülkadir Şükrî, 18. yüzyılın sonu. Kâğıt, mürekkep, tezhip boyaları, altın.

Hilye-i Şerif, Abdülkadir Şükrî, 18. yüzyılın sonu.
Kâğıt, mürekkep, tezhip boyaları, altın.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir