Kostantınniye Haberleri Gazetesi: İstanbul Sur Kapıları

“İlerleyen zaman içinde şehir büyümüş; Konstantin Surları, Theodosyus Surları ve bugün gördüğümüz surlar meydana gelmiştir. Bizanslılar başkentlerine Theophylaktos yani tanrnın koruduğu kent adını vermişlerdir. Bizanslılar, […]

Ömer Nazimî Sanayi-i Nefise’de

Nazimî Yaver Yenal’ın Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şahane’de 1920’lerde geçen öğrencilik yıllarına ait tasarımları, üslup/kimlik arayışları kadar dönemin mimarlık eğitimindeki eğilimlere de ışık tutar. Bu çizimler, […]

Günlük Yaşamda Sanayi Devrimi

Arka Oda Toplantısı
Günlük Yaşamda Sanayi Devrimi: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Toplum ve Teknoloji

Üretime hız kazandıracak her türlü buluş, icat, araç ve yöntemin ortaya konduğu 19. yüzyıl’da, etkisini tüm Avrupa ve Amerika’da kuvvetle gösteren Sanayi Devrimi, aynı yıllarda Osmanlı İmparatorluğu üzerinde de, yeniliklerin takibi ve edinilmesine yönelik kaçınılmaz bir baskı yaratmıştı.

Sultan III.Selim’in askeri ve idari alanda uygulamaya koyduğu Nizam-ı Cedid (Yeni Düzen), Sultan II.Mahmud döneminde, devrimle ortaya konan teknolojilerin eşzamanlı ya da kısım kısım ithal edilme gayretleri, imparatorluk topraklarında yeni fabrika ve üretim ünitelerinin kurulması, şehircilik çalışmalarına ağırlık verilmesi gibi uygulamalar, Osmanlı’da 19. yüzyılda hayata geçirilmeye başlanan ve zamanla halkın yaşam biçimine etki edecek değişimlerin ilk adımlarıydı.

1853-1855 yılları arasında süren Kırım Savaşı (93 Harbi) sırasında, başta İstanbul olmak üzere Osmanlı liman kentleri, o tarihlerde Ruslara karşı müttefikimiz olan İngiliz, Fransız ve Avusturyalı çok sayıda yaralı askerle, onlara bakmakla görevlendirilen veya gönüllü olan Avrupalıların ortak yaşam alanı olmuştu.

Osmanlı halkını günlük yaşam pratiklerinin paylaşılması anlamında ilk kez uzun süreli olarak yabancılarla bir araya getiren bu süreç, yabancılarla alışveriş ve etkileşimin arttığı, halkı kendi yaşamında daha önce tecrübe etmediği teknolojik yenilik ve ürünlerle tanıştıran sıra dışı bir dönemdi.

Yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı pazarında sayısı ve çeşidi gün geçtikçe artan çağdaş teknoloji ürünleri, dönemin gazetelerinde ve el ilanlarında yer almaya başlamış, halkın yeni ürün ve yöntemleri tanıması, edinmesi ve kullanmasının yanı sıra, verdiği tepkiler de o yıllarda kaleme alınan anılarda, resmi ve özel yazışmalarda ilgi çekici üsluplarla anlatılmıştı.

Candan Sezgin konuşmasında, Osmanlı halkını yeniliklerle beraber, buluş, patent, imtiyaz, kontrat, sözleşme, kriz, faiz, grev, sigorta, sermaye, seri üretim, banknot, banka, şirket gibi kavramlarla da tanıştıran ve etkileri 1950’lere kadar süren bu renkli dönemi, belgeler, gazete haberleri, fotoğraflar, karikatürler ve anılar ışığında ele aldı.

Sezgin’in 28 Şubat Perşembe günü yaptığı konuşmayı kaçıranlar burada izleyebilirler:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir